{"id":289,"date":"2025-10-07T10:19:21","date_gmt":"2025-10-07T07:19:21","guid":{"rendered":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/?p=289"},"modified":"2025-10-07T10:35:10","modified_gmt":"2025-10-07T07:35:10","slug":"kriptorxizm-v%c9%99-ya-enm%c9%99mis-xaya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/?p=289","title":{"rendered":"Kriptorxizm, v\u0259 ya enm\u0259mi\u015f xaya"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n<p><\/p>\n\n<p><strong>\u00a0Xayan\u0131n enm\u0259m\u0259si n\u0259dir?<\/strong> <\/p>\n\n<p>Normalda o\u011flan u\u015faqlar\u0131nda xayalar xayal\u0131qda yerl\u0259\u015fm\u0259lidir.<\/p>\n\n<p>Kriptorxizm \u2013 o\u011flan u\u015faqlar\u0131nda rast g\u0259lin\u0259n v\u0259 xayan\u0131n xayal\u0131qda olmamas\u0131na veril\u0259n add\u0131r. Bu v\u0259ziyy\u0259t bir t\u0259r\u0259fli v\u0259 ya &nbsp;iki t\u0259r\u0259fli Kriptorxizm \u015f\u0259klind\u0259 ola bil\u0259r. Xayal\u0131\u011fa enm\u0259mi\u015f xaya, enm\u0259 prosesind\u0259 qar\u0131n i\u00e7ind\u0259, qas\u0131q kanal\u0131nda v\u0259 xayal\u0131\u011f\u0131n \u00fcst hiss\u0259sind\u0259 qala bil\u0259r.<\/p>\n\n<p><strong>&nbsp;Kriptorxizmin s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir ?<\/strong><\/p>\n\n<p>Bildiyimiz kimi hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xayalar qar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259n Gubernakulum adl\u0131 toxuma vasit\u0259si il\u0259 qar\u0131n zar\u0131-periton il\u0259 birlikd\u0259 xayal\u0131\u011fa enir. Normalda hamil\u0259liyin son h\u0259ft\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q enm\u0259 prosesi tamamlan\u0131r. \u00d6nc\u0259 sol, sonra sa\u011f xaya yerin\u0259 enir. Xayalar\u0131n bu endiyi yolda h\u0259r hans\u0131 bir problem olarsa xaya tam en\u0259 bilmir v\u0259 o s\u0259viyy\u0259d\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;<strong>Diaqnozu nec\u0259 qoyulur ?<\/strong><\/p>\n\n<p>Do\u011fum sonras\u0131nda diqq\u0259tli bir \u015f\u0259kild\u0259 xayal\u0131q muayin\u0259 edil\u0259rs\u0259 diaqnoz qoyula bil\u0259r. \u018fks\u0259r hallarda is\u0259 ail\u0259l\u0259r \u00f6zl\u0259ri u\u015fa\u011f\u0131n xayalar\u0131n\u0131n xayal\u0131qda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259r\u0259k v\u0259 ya qas\u0131qda \u015fi\u015fkinlik \u015fikay\u0259ti il\u0259 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirl\u0259r. D\u0259qiq diaqnozu bir u\u015faq c\u0259rrah\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n muayin\u0259 edildikd\u0259n sonra qoyula bil\u0259r.<\/p>\n\n<p><strong>\u018fg\u0259r xaya \u0259l muayin\u0259si il\u0259 d\u0259 hiss edilmirs\u0259 &nbsp;n\u0259 etm\u0259li ?<\/strong><\/p>\n\n<p>Xayan\u0131n \u0259l il\u0259 palpasiya edil\u0259 bilm\u0259m\u0259si hal\u0131na &#8211; \u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n xaya(non palpable testis) deyilir. Bunun 3 \u0259sas s\u0259b\u0259bi var.<\/p>\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Xaya qar\u0131n i\u00e7ind\u0259 ola bil\u0259r<\/li>\n\n\n\n<li>Anadang\u0259lm\u0259 inki\u015faf etm\u0259mi\u015fdir-Xaya ageneziyas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Hamil\u0259lik vaxt\u0131 enm\u0259 prosesind\u0259 damar\u0131 burularaq \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.(\u0130ntrauterin testis torsiyonu)<\/li>\n<\/ol>\n\n<p>Bu durumda Laparoskopiya edil\u0259r\u0259k xayan\u0131n bu 3 problemd\u0259n hans\u0131na ba\u011fl\u0131 enm\u0259diyi d\u0259qiql\u0259\u015ftirilir. (i\u015f\u0131ql\u0131 boru vasit\u0259sil\u0259 qar\u0131n bo\u015flu\u011fu g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7irilir-qapal\u0131 metod).<\/p>\n\n<p><strong>&nbsp;Kriptorxizm&nbsp;nec\u0259 mualic\u0259 edilm\u0259lidir ?<\/strong><\/p>\n\n<p>\u018fg\u0259r bir u\u015faqda h\u0259qiqi enm\u0259mi\u015f xaya varsa bu m\u00fctl\u0259q \u0259m\u0259liyyat edil\u0259r\u0259k xayal\u0131\u011fa endirilm\u0259lidir. Enm\u0259mi\u015f xayada histoloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r art\u0131q 8 aydan etibar\u0259n ba\u015flamaqdad\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 enm\u0259mi\u015f xaya 8 ay\u0131ndan gec olmayaraq c\u0259rrahi yolla xayal\u0131\u011fa endirilm\u0259lidir. B\u0259z\u0259n enm\u0259mi\u015f xaya qas\u0131q y\u0131rt\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 rast g\u0259linir. Bu durumda 8 ay\u0131ndan erk\u0259n olaraq qas\u0131q y\u0131rt\u0131\u011f\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 icra edil\u0259 bil\u0259r.&nbsp; Hormonal m\u00fcalic\u0259nin xayan\u0131n enm\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri yoxdur v\u0259 tam \u0259ksin\u0259 ciddi d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259sirl\u0259ri s\u00fcbut olundu\u011funa g\u00f6r\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259si q\u0259ti qada\u011fand\u0131r. Bundan ba\u015fqa masaj, isti vanna v\u0259 s. kimi xalq aras\u0131nda bilin\u0259n metodlar\u0131n da he\u00e7 bir faydas\u0131 yoxdur. T\u0259k m\u00fcalic\u0259si c\u0259rrahi yollad\u0131r.<\/p>\n\n<p><strong>Vaxt\u0131nda \u0259m\u0259liyyat edilm\u0259zs\u0259 hans\u0131 f\u0259sadlar\u0131 &nbsp;ola bil\u0259r ?<\/strong><\/p>\n\n<p>Bildiyimiz kimi xayalar ki\u015fi cinsiyy\u0259t h\u00fcceyr\u0259l\u0259rini- Spermatozoidl\u0259ri haz\u0131rlayan orqanlard\u0131r. Bu prosesin normal getm\u0259si v\u0259 xayalar\u0131n normal inki\u015faf etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn xayal\u0131qdaki tempraturun 35.5-36 d\u0259r\u0259c\u0259 olmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. Qas\u0131q kanal\u0131nda bu tempratur 37 d\u0259r\u0259c\u0259, qar\u0131n i\u00e7ind\u0259 is\u0259 daha y\u00fcks\u0259kdir. Bu o dem\u0259kdir ki, xaya, xayal\u0131qda deyils\u0259 y\u00fcks\u0259k tempraturun t\u0259sirind\u0259n inki\u015fafdan qalacaq v\u0259 atrofiya olacaq. Eyni zamanda z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f xayaya qar\u015f\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n anticisiml\u0259r qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259ki sa\u011flam xaya toxumas\u0131n\u0131 da z\u0259d\u0259l\u0259mi\u015f olacaqd\u0131r.<\/p>\n\n<p><strong>Enm\u0259mi\u015f xayan\u0131n \u0259sas\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da qeyd edil\u0259n 6 f\u0259sada s\u0259b\u0259b olur.<\/strong><\/p>\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Atrofiya-xayan\u0131n inki\u015fafdan qalmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130nfertilit\u0259-d\u00f6ls\u00fczl\u00fck-sonsuzluq<\/li>\n\n\n\n<li>Xayan\u0131n travmalara m\u0259ruz qalmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>Damarlar\u0131n\u0131n \u00f6z \u0259traf\u0131nda f\u0131rlanaraq (torsiyona) qanqrenaya s\u0259b\u0259b olmas\u0131<\/li>\n\n\n\n<li>G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c verm\u0259si<\/li>\n\n\n\n<li>Bu probleml\u0259rin is\u0259 u\u015faqda ciddi \u00a0psixoloji probleml\u0259r yaratmas\u0131<\/li>\n<\/ol>\n\n<p><strong>&nbsp;\u018fm\u0259liyyat nec\u0259 planlan\u0131r ?<\/strong><\/p>\n\n<p>\u018fm\u0259liyyat g\u00fcn\u00fc s\u0259h\u0259r x\u0259st\u0259y\u0259 \u0259m\u0259liyyatdan 5 saat \u00f6nc\u0259d\u0259n ba\u015flamaqla a\u011f\u0131zdan qat\u0131 v\u0259 duru qidalar verilm\u0259m\u0259lidir. \u018fm\u0259liyyat qaba\u011f\u0131 son m\u00fcayin\u0259 apar\u0131ld\u0131qdan sonra x\u0259st\u0259 he\u00e7 bir proseduru xat\u0131rlamas\u0131n dey\u0259 sedasiya(damardaxili sakitl\u0259\u015ftirici) edil\u0259rk \u0259m\u0259liyyat ota\u011f\u0131na al\u0131n\u0131r. \u018fm\u0259liyyat, steril \u015f\u0259raitd\u0259, anesteziya alt\u0131nda, u\u015fa\u011f\u0131n he\u00e7 bir a\u011fr\u0131 hiss etm\u0259diyi \u015f\u0259raitd\u0259 apar\u0131l\u0131r. \u018fm\u0259liyyatdan sonra x\u0259st\u0259 q\u0131sa bir m\u00fcdd\u0259t g\u00f6zl\u0259m\u0259 ota\u011f\u0131 deyil\u0259n bir otaqda h\u0259kim-anestezioloqun n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda izl\u0259nilir. 2 saat sonra qida veril\u0259n x\u0259st\u0259 he\u00e7 bir problemi yoxsa, a\u011fr\u0131k\u0259sici sirop v\u0259 ya \u015fam veril\u0259r\u0259k ev\u0259 yaz\u0131l\u0131r v\u0259 3 g\u00fcn sonra poliklinika m\u00fcayin\u0259sin\u0259 g\u0259lm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n<p><strong>\u018fm\u0259liyyatdan sonrak\u0131 kontrol m\u00fcayin\u0259l\u0259r nec\u0259 olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n<p>&nbsp;\u018fm\u0259liyyat olunan u\u015fa\u011f\u0131n qas\u0131q nahiy\u0259sind\u0259 v\u0259 ya xayal\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt t\u0259r\u0259find\u0259 ki\u00e7ik bir t\u0259nzif tampon olur. Bu tamponun n\u0259cis v\u0259 sidikl\u0259 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r az \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259lidir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r u\u015fa\u011fa bez istifad\u0259 edilirs\u0259, bezin tez-tez d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si t\u0259l\u0259b olunur. X\u0259st\u0259n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn apar\u0131lan kontrol m\u00fcayin\u0259sind\u0259 h\u0259min tamponlar \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. Tiki\u015fl\u0259r i\u00e7\u0259rid\u0259n ve \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 \u0259riy\u0259n oldu\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, tiki\u015fin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti d\u0259 olmur. Bundan sonra x\u0259st\u0259 3-c\u00fc h\u0259ft\u0259 v\u0259 3-c\u00fc ayda kontrol m\u00fcayin\u0259y\u0259 \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r v\u0259 izl\u0259nilir.<\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mqallr"],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=289"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":298,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions\/298"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pediatrikcerrah.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}